Ένας από τους κύριους στόχους της επιστήμης είναι η βελτίωση της ποιότητας της ζωής. Καθημερινές είναι διεθνώς οι έρευνες και οι μελέτες για τη  δημιουργία σκευασμάτων τα οποία θα βοηθήσουν τους ανθρώπους να αντιμετωπίζουν τα όποια προβλήματα υγείας τούς ταλαιπωρούν.

Μεγάλο και εύλογο το ενδιαφέρον του κοινού για την κληρονομική προδιάθεση του καρκίνου του μαστού, τον γονιδιακό της έλεγχο και την προληπτική μαστεκτομή.

Το ενδιαφέρον το αναζωπύρωσε η διπλή προληπτική μαστεκτομή που πραγματοποίησε η star Αντζελίνα Τζολί, μετά από σχετικό γονιδιακό έλεγχο που αποκάλυψε ότι είναι φορέας των μεταλλάξεων στα γονίδια BRCA1/2. θυμίζω ότι η ηθοποιός έχασε την μητέρα της σε ηλικία 56 ετών από Ca μαστού.

Κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού παρουσιάζουν όλες οι γυναίκες, είτε είναι, είτε δεν είναι φορείς των μεταλλάξεων BRCA1/2. Επιπρόσθετα, αυτές δεν είναι οι μοναδικές μεταλλάξεις που ευθύνονται για την νόσο. Είναι όμως οι συχνότερες και οι πλέον επικίνδυνες.

Οι γυναίκες φορείς διατρέχουν κίνδυνο εμφάνισης κακοήθειας στον μαστό 60-85% (γυναίκα χωρίς μετάλλαξη, χωρίς ιστορικό και χωρίς λήψη ορμονικής θεραπείας φέρει σχετικό κίνδυνο 2% περίπου), ενώ επιπρόσθετα φέρουν κίνδυνο κακοήθειας στις ωοθήκες εως και 40%.

Το ποσοστό είναι τεράστιο γιατί, σε αντίθεση με τον μαστό, οι ωοθήκες δεν έχουν αξιόπιστο έλεγχο screening και τις περισσότερες φορές, δυστηχώς, η κακοήθεια ανευρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο που είναι μη ιάσιμο. Οι καρκινικοί δείκτες που χρησιμοποιούνται αρκετά τον τελευταίο καιρό μπορούν να ανεβούν και σε καλοήθης πάθηση των ωοθηκών (όπως ενδομητρίωση, όπου είναι σχεδόν πάντα ανεβασμένοι), ενώ μπορεί να μην είναι παθολογικοί σε περίπτωση κακοήθειας.

Παρά ταύτα, η χρησιμοποίησή τους έχει ένδειξη σε συνδιασμό με το υπερηχογράφημα έσω γεννητικών οργάνων, ενώ η κύρια χρήση τους ενδείκνυται κυρίως στην παρακολούθηση τυχόν υποτροπής ήδη διαγνωσμένης και θεραπευμένης νόσου.

Οι γυναίκες που ανευρίσκονται θετικές στον γονιδιακό έλεγχο μεταλλάξεων BRCA1/2 παρακολουθούνται με συνδυασμό μαστογραφία και μαγνητικής μαστογραφίας από την ηλικία των 25 ετών, ενώ μόλις ολοκληρώσουν την δημιουργία της οικογένειάς τους, συστήνεται η προληπτική αφαίρεση ωοθηκών και σαλπίγγων.

Η προληπτική εξαρτηματεκτομή στις γυναίκες αυτές (σήμερα γίνεται εύκολα λαπαροσκοπικά και με νοσηλεία μιας ημέρας) θα μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης κακοήθειας στις ωοθήκες κατά 97%, ενώ θα μειώσει και τον κίνδυνο στον μαστό κατά το μισό.

Περαιτέρω μείωση κινδύνου κακοήθειας σε μαστό θα απαιτήσει διπλή μαστεκτομή- μειώνει τον κίνδυνο κατά 95-97%, με ταυτόχρονη αποκατάσταση.

Συμπερασματικά, ο έλεγχος μεταλλάξεων στα γονίδια BRCA1/2 είναι σωτήριος λόγω της υψηλής συσχέτισής του με την εμφάνιση κακοήθειας σε μαστό και ωοθήκες και θα μας επιτρέψει τον σχεδιασμό της πιο ολοκληρωμένης προστασίας της γυναίκας και αντιμετώπισης του πιθανού κινδύνου.

Ο έλεγχος είναι απαραίτητος ειδικότερα στα άτομα που λόγω ιστορικού έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.

Ειδικότερα δε σε άτομα που έχουν συγγενή με καρκίνο του μαστού σε ηλικία μικρότερη των 50 ετών ή με καρκίνο των ωοθηκών σε οποιαδήποτε ηλικία, σε άτομα που έχουν δύο μέλη της οικογένειάς τους με καρκίνο του μαστού ή συγγενή με εμφάνιση κακοήθειας και στους δύο μαστούς. 

Η εμμηνόπαυση είναι η φυσιολογική διαδικασία η οποία περιγράφει το τέλος των περιοδικών κύκλων της έμμηνου ρύσης στις γυναίκες.

Στις περισσότερες γυναίκες η εμμηνόπαυση εκδηλώνεται γύρω στην ηλικία των 50- 52 ετών, ενώ μπορεί να συμβεί πιο νωρίς σε γυναίκες που καπνίζουν, σε γυναίκες που υπεβλήθησαν σε αφαίρεση των ωοθηκών τους (ωοθηκεκτομή) ή που έλαβαν χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία.

Μια γυναίκα μπορεί να καταλάβει ότι βρίσκεται στην εμμηνόπαυση όταν για ένα διάστημα 6- 12 μηνών δεν εμφανίζει εμμηνορρυσία. Μπορεί να παρουσιάζει σημεία και συμπτώματα δηλωτικά των ορμονικών αλλαγών που τη χαρακτηρίζουν (δηλ της οιστρογονικής έλλειψης),τα συχνότερα εκ των οποίων είναι :

Εξάψεις, νυκτερινοί ιδρώτες, ξηρότητα κόλπου και μειωμένη libido, αλλαγές της ψυχικής διάθεσης, νευρικότητα και ευερεθιστότητα, διαταραχές του ύπνου, προβλήματα μνήμης, κατάθλιψη.
Ωστόσο τα εν λόγω συμπτώματα μπορεί να μην οφείλονται στις ορμονικές αλλαγές της εμμηνόπαυσης, αλλά σε ψυχολογικά ή άλλα προυπάρχοντα προβλήματα. Δεν είναι απαραίτητο να γίνουν ορμονικά τεστ για τη διάγνωση της εμμηνόπαυσης σαν ρουτίνα, καθώς είναι μια διάγνωση κλινική, αν και ο γιατρός μπορεί να ζητήσει μετρήσεις των ορμονών ή άλλα τεστ. Για παράδειγμα όταν μια νεότερη σε ηλικία γυναίκα παρουσιάζει συμπτώματα ανάλογα με αυτά της εμμηνόπαυσης και κυρίως διαταραχές της εμμηνορρυσίας, μπορεί ο γιατρός να ζητήσει ορμονικές μετρήσεις (κυρίως την ορμόνη FSH) ώστε να διαφανεί εάν πράγματι υπάρχουν ορμονικές αλλαγές δηλωτικές της εμμηνόπαυσης ή της προεμμηνόπαυσης (δηλ η γυναίκα παρουσιάζει πρόωρη εμμηνόπαυση, φαινόμενο που δυστυχώς απαντάται όλο και συχνότερα) ή οι διαταραχές οφείλονται σε κάποιο άλλο πρόβλημα.
Στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα όπως οι εφιδρώσεις κτλ, που συνοδεύουν την εμφάνιση (ή την επερχόμενη έλευση) της εμμηνόπαυσης υποχωρούν, με το πέρασμα του χρόνου. Μερικές γυναίκες ωστόσο μπορεί να τα παρουσιάζουν για χρόνια.

Οι γυναίκες που παρουσιάζουν συμπτώματα της εμμηνόπαυσης μπορούν με τη βοήθεια ορισμένων μέτρων να απαλύνουν τις ενοχλήσεις τους:
1. Αποφυγή του καπνίσματος
2. Η όσο το δυνατό λιγότερη κατανάλωση αλκοόλ
3. Ενδυμασία που να επιτρέπει εύκολα στη γυναίκα σε περίπτωση εξάψεων να βγάλει ένα επιφανειακό ένδυμα για να μειώνει τη θερμοκρασία του σώματος της
4. Ύπνος σε δροσερό δωμάτιο. Ορισμένες γυναίκες χρησιμοποιούν ένα πακέτο με πάγο κάτω από το μαξιλάρι τους 
5. Η τακτική σωματική άσκηση
6. Η υγιεινή διατροφή
7. Η χρήση λιπαντικών του κόλπου για αποφυγή πόνου και άλλων προβλημάτων κατά τη σεξουαλική επαφή
Εάν τα μετρά αυτά δεν βοηθούν τότε η γυναίκα μπορεί να ζητήσει τη βοήθεια του γιατρού της για θεραπεία με ορμόνες ή άλλα μη ορμονικά φάρμακα και άλλους τρόπους αντιμετώπισης.

Η γυναίκα πρέπει να συζητά το θέμα με το γιατρό της. Είναι βασικό να συνειδητοποιήσει η γυναίκα ασθενής (και ο γιατρός της) ότι το κάθε περιστατικό πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν μεμονωμένη περίπτωση, δηλ η θεραπεία της εμμηνόπαυσης πρέπει να είναι εντελώς εξατομικευμένη.Η θεραπεία με ορμόνες για την εμμηνόπαυση μπορεί να ενέχει κινδύνους (οι κυριότεροι αφορούν την εμφάνιση θρομβώσεων σε γυναίκες παχύσαρκες, καπνίστριες ή με οικογενοιακό ιστορικό) και να αντενδείκνυται σε κάποια γυναίκα και να επιτρέπεται ή ακόμα και επιβάλλεται (δηλ να κρίνεται αναγκαία) σε κάποια άλλη.
Η ορμονική θεραπεία βοηθά αποτελεσματικά την αντιμετώπιση των εξάψεων και των αγγεικινητικών( ή και ψυχολογικών) συμπτωμάτων, όπως τους νυκτερινούς ιδρώτες, την κολπική ξηρότητα, προλαμβάνει την εμφάνιση οστεοπενίας ή και οστεοπόρωσης (οφειλόμενη άμεσα στην οιστρογονική ανεπάρκεια που η εμμηνόπαυση επιφέρει) με τον συσχετιζόμενο κίνδυνο κατάγματος που αυτή επιφέρει, δρα καρδιοπροστατευτικά, ενώ η ορμονική θεραπεία νωρίς στην εμμηνόπαυση έχει καταδείξει μειωμένη εμφάνιση της νόσου Alzheimer.

Η ορμονική θεραπεία χρησιμοποιείται για όχι πολλά χρόνια και πάντως όχι πάνω από πέντε, εκτός από τις περιπτώσεις εμφάνισης πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας, πρόωρης εμμηνόπαυσης, όπου η γυναίκα πρέπει να λαμβάνει θεραπεία περίπου μέχρι την ηλικία που θα έβγαινε κανονικά στην εμμηνόπαυση, δηλ γύρω στα 50. Τα καινούργια ορμονικά φάρμακα είναι πολύ ασφαλέστερα από τα παλαιότερα, ενώ συνεχώς στην αγορά βγαίνουν καινούργια σκευάσματα με βελτιωμένο προφίλ αποτελεσματικότητας αλλά και ασφάλειας.

Ο Γεώργιος Λάμπος, Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, απαντά στο Υγείαonline.gr, σε 9 συνήθη ερωτήματα, για το τεστ Παπανικολάου και την πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι μια κακοήθης νεοπλασία που αναπτύσσεται στο κατώτερο τμήμα της μήτρας (δηλαδή στον τράχηλο).  Ο τράχηλος είναι εύκολα ορατός από το γυναικολόγο αφού το μεγαλύτερο μέρος του βρίσκεται μέσα στον κόλπο της γυναίκας. 

Επομένως, ο τράχηλος της μήτρας είναι ίσως το μοναδικό όργανο του σώματος που μπορεί πολύ εύκολα να εξετασθεί υπό άμεση όραση από τον ιατρό. Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας μπορεί πλέον εύκολα να προληφθεί μέσω του τεστ Παπανικολάου (Pap smear).

•    Τι προκαλεί τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας; 
Το σημαντικότερο αίτιο είναι η λοίμωξη από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV-human papilloma virus). Υπάρχουν περισσότεροι από 100 ορότυποι του ιού HPV. 
Οι ορότυποι 16 και 18 προκαλούν το 70% των καρκίνων του τραχήλου της μήτρας. Για την αντιμετώπιση αυτών των οροτύπων έχουν σχεδιαστεί δύο νέα εμβόλια το Gardasil και το Cervarix.

•    Πως γίνεται το τεστ Παπανικολάου; 
Η γυναίκα ξαπλώνει σε γυναικολογική θέση και ο γυναικολόγος με τη βοήθεια ενός κολποδιαστολέα εξετάζει μακροσκοπικά τον τράχηλο της μήτρας. Μετά με έναν στυλεό και με ένα βουρτσάκι παίρνει δείγμα κυττάρων από την επιφάνεια του τραχήλου της μήτρας. Το δείγμα αυτό μονιμοποιείται και μεταφέρεται στο κυτταρολογικό εργαστήριο, όπου και γίνεται η μικροσκοπική εξέταση από κυτταρολόγους.

•    Πονάει η εξέταση; 
Όχι, το τεστ Παπανικολάου είναι ανώδυνο. Μετά την εξέταση μπορεί να υπάρχει μικρή αιμόρροια που προέρχεται από το σημείο λήψης του δείγματος.

•    Τι δείχνει το τεστ Παπανικολάου; 
Το τεστ Παπανικολάου είναι μια απλή εξέταση που αντικατοπτρίζει την κατάσταση στην οποία βρίσκονται τα επιθηλιακά κύτταρα του τραχήλου της μήτρας. Αν τα κύτταρα έχουν αλλοιώσεις ύποπτες για νεοπλασία, τότε αναλόγως του βαθμού και της σοβαρότητας η γυναίκα παραπέμπεται σε επέμβαση κολποσκόπησης και βιοψίας του τραχήλου.

•    Κάθε πότε πρέπει να γίνεται το τεστ Παπανικολάου; 
Κάθε γυναίκα άνω των 18 ετών που είναι σεξουαλικώς ενεργή θα πρέπει να υποβάλλεται σε γυναικολογική εξέταση και τεστ Παπανικολάου τουλάχιστον 1 φορά το χρόνο.

•    Ποιες γυναίκες πρέπει να υποβάλλονται στο τεστ Παπανικολάου; 
Όλες οι γυναίκες μεγαλύτερες των 18 ετών, εφόσον είναι ή ήταν σεξουαλικά ενεργές. 
•    Πότε είναι η καλύτερη ημέρα για να πάω στο γυναικολόγο για τεστ Παπανικολάου και για τσεκ-απ; 
Η καλύτερη ημέρα είναι 1 εβδομάδα μετά το τέλος της περιόδου. Τότε τα γεννητικά σου όργανα έχουν ηρεμήσει από τη ροή της περιόδου και η μήτρα είναι έτοιμη για το τεστ Παπανικολάου.

•    Πως πρέπει να προετοιμαστώ για το τεστ; 
Δεν πρέπει να έρθεις σε ερωτική επαφή για ένα 24ωρο πριν την εξέταση, όπως επίσης δεν θα πρέπει να βάλεις ενδοκολπικές αλοιφές για το ίδιο διάστημα.

•    Έχουν κάποια σχέση τα κονδυλώματα με τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας; 
Όχι άμεσα. Τα κονδυλώματα προκαλούνται επίσης από τον ιό HPV αλλά από διαφορετικούς ορότυπους. Το 90% των κονδυλωμάτων προκαλούνται από τους ορότυπους 6 και 11. 

Τα κονδυλώματα δεν είναι καρκίνος, ούτε εξελίσσονται σε καρκίνο. Ωστόσο μια γυναίκα που έχει κονδυλώματα είναι αρκετά πιθανόν να έχει μολυνθεί και από τους ορότυπους του HPV που έχουν ενοχοποιηθεί για τον καρκίνο του τραχήλου. 

Γεώργιος Λάμπος
Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Επιμέλεια άρθρου υγείας: Συντακτική Ομάδα Υγείαonline

Ο μήνας Οκτώβριος έχει καθιερωθεί και στη χώρα μας, χάρις στις προσπάθειες της Εταιρείας μας, ως ο μήνας πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου του μαστού. Μία μοναχική στην αρχή πορεία, παρέσυρε στη συνέχεια δεκάδες άλλους φορείς και εταιρείες, έτσι που

αυτόν το μήνα σ’ όλη την Ελλάδα οι γυναίκες να κατακλύζονται από πληροφορίες, ενημερωτικές εκστρατείες, εκδηλώσεις και άλλες κοινωνικο-καλλιτεχνικές πρωτοβουλίες.

Μέσα σ’ αυτόν τον κατακλυσμό ενημέρωσης δεν ήταν παράδοξο να ακούγονται και να γράφονται απόψεις που κάθε άλλο παρά την πραγματικότητα αποδίδουν ή χρήσιμες είναι.Έτσι, στο παρόν άρθρο θα αποφύγουμε την πεπατημένη και δεν θα ασχοληθούμε με τη διατύπωση κατηγορηματικών προτάσεων- συμβουλών- προς τις Ελληνίδες, αλλά θα προσπαθήσουμε να διορθώσουμε τέσσερις από τις πιο συνηθισμένες αντιλήψεις που μέσα στον ενθουσιασμό των διάφορων ειδικών (με επαγγελματική ή μη κατοχύρωση) δεν αποδίδουν την πραγματικότητα και επομένως δεν βοηθούν την έγκυρη και υπεύθυνη ενημέρωση των γυναικών. 

Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΕΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΝΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΘΟΥΝ ΠΟΛΥ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΩΣΤΕ ΝΑ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΘΕΙ Η ΑΣΘΕΝΕΙΑ

Αποτελεί μία πολύ διαδεδομένη αντίληψη που βρίσκει μάλιστα θέση και σε επίσημα πολιτικά και κυβερνητικά σχέδια, ότι η έρευνα για την αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού έχει παραμεληθεί. Αυτή είναι μία λανθασμένη αντίληψη.

Όποιος ασχολείται με την ογκολογική ενημέρωση στο σύνολό της αντιλαμβάνεται αμέσως, πως στην πραγματικότητα ο αριθμός των επιστημονικών δημοσιεύσεων που γράφονται στον ειδικό ιατρικό τύπο και των ανακοινώσεων που παρουσιάζονται στα διάφορα ιατρικά συνέδρια σχετικά με τον καρκίνο του μαστού είναι εξαιρετικά μεγάλος. Αυτή η δραστηριότητα αποτελεί ένα αξιόπιστο δείκτη για το επίπεδο της υποστήριξης που παρέχεται για έρευνα στο συγκεκριμένο τομέα, γεγονός που με τη σειρά του αντανακλά το αυξημένο πολιτικό ενδιαφέρον που υπάρχει.

Το μέγεθος της επιστημονικής δραστηριότητας για τον καρκίνο του μαστού είναι υπερβολικό σε σύγκριση με τις προσπάθειες που γίνονται για τις άλλες κακοήθεις παθήσεις.

Έτσι, η αλήθεια είναι πως υπάρχει ενδιαφέρον και περισσότερη ευαισθησία για τη συγκεκριμένη μορφή καρκίνου, χωρίς μ’ αυτό να υποτιμάται η αναγκαιότητα περαιτέρω βελτίωσης τόσο της έρευνας, όσο και των φροντίδων πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης, θεραπείας και μεταθεραπευτικής αποκατάστασης που την αφορούν.

ΕΧΩ ΕΠΙΒΑΡΥΜΕΝΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Μια από τις πιο συχνές παρεξηγημένες αντιλήψεις που έχουν οι γυναίκες για τον εαυτό τους είναι ότι έχουν κάποιο επιβαρημένο ιστορικό, επειδή είτε κάποιο μέλος ή μέλη της οικογένειας της είχαν παρουσιάσει κάποιες μορφές καρκίνων, είτε κάποια συγγενής τους είχε καρκίνο του μαστού.

«Η γιαγιά μου εμφάνισε καρκίνο του μαστού σε ηλικία 73 ετών.», « Η μητέρα μου παρουσίασε καρκίνο στο μαστό στα 68 χρόνια, χειρουργήθηκε, πήγε καλά και πέθανε από την καρδιά της στα 76 χρόνια της», «Μία αδελφή του πατέρα μου είχε καρκίνο του μαστού, παλιά. Δεν θυμάμαι την ηλικία της. Και επίσης μια αδελφή της μάνας μου», «Η οικογένεια μου έχει ευαισθησία στον καρκίνο. Η μητέρα που πήγε από όγκο στον εγκέφαλο, σχετικά νέα και οι θείοι μου, από την πλευρά του πατέρα μου, ο ένας από καρκίνο του παχέος εντέρου και ο άλλος από καρκίνο του πνεύμονα, σχετικά νέος και αυτός». Αυτές είναι δηλώσεις που ακούει καθημερινά ένας γιατρός που ασχολείται με τον καρκίνο του μαστού. Οι γυναίκες αυτές δεν κάνουν απλώς μια αναφορά, γεγονός που δεν θα χρειαζόταν σχολιασμό. Το κακό είναι ότι αυτές οι γυναίκες ζουν με το βάρος ότι κουβαλάνε ένα βαρύ οικογενειακό στίγμα. Θεωρούν ότι μειονεκτούν και, το ακόμα χειρότερο, αισθάνονται πίκρα γιατί πιστεύουν ότι έχουν προικίσει τα κορίτσια τους με αυτό το «κουσούρι».

Δύο διαπιστώσεις θα πρέπει να έχει ξεκάθαρες στο μυαλό της η γυναίκα: 

Η πρώτη είναι πως στην μεγάλη πλειοψηφία ο καρκίνος του μαστού εμφανίζεται χωρίς να υφίσταται κάποια οικογενειακή προδιάθεση. 

Η δεύτερη είναι πως τέτοια προδιάθεση υφίσταται πράγματι σ’ ένα μικρό ποσοστό γυναικών και κυρίως μπορεί να αφορά τις γυναίκες που στην οικογένεια τους είχαν μία (1) ή δύο (2) συγγενείς πρώτου βαθμού (μητέρα, θεία, αδελφή, κόρη), από την ίδια πλευρά, που εμφάνισαν καρκίνο του μαστού σε νεαρή ηλικία ( πριν την εμμηνόπαυση). Επίσης, γυναίκες που είχαν συγγενή που εμφάνισε καρκίνο του μαστού και στους δύο μαστούς.

Η ύπαρξη στην οικογένεια μεμονωμένου περιστατικού καρκίνου του μαστού δεν αποτελεί δείγμα οικογενειακής προδιάθεσης. Είναι συνήθως ένα τυχαίο γεγονός. Το ίδιο ισχύει και για τις άλλες μορφές καρκίνου. Αν αναλογιστεί κάποιος πόσο συχνή είναι η ασθένεια, ιδίως στα μεγάλα άτομα, δεν είναι παράδοξο που σε κάθε οικογένεια θα υπάρχει ένα ή περισσότερα μέλη της που εμφάνισαν καρκίνο.

Ας αντιμετωπίσουν, επομένως, οι γυναίκες με λιγότερο άγχος και φόβο τα περιστατικά καρκίνου στην οικογένειά τους. Αλλά, και οι γιατροί ας ενημερώνουν σωστά τις γυναίκες και ας μη τις αφήνουν να ζουν με αβάσιμο άγχος. 

«Η ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ. – ΑΝΤΙ ΓΙΑ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΝΩ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΗΜΑ»

Δύο ολοένα και πιο συχνά εμφανιζόμενες εκτιμήσεις, που δυστυχώς πολλές φορές έχουν και ως πηγή τους ιατρικούς κύκλους και εκφράζονται είτε ως προσωπική αντίληψη κάποιου γιατρού που τη μεταφέρει στις γυναίκες που τον επισκέπτονται, είτε ως δημόσια δήλωση κάποιων ειδικών. Στη δεύτερη περίπτωση αυτό μπορεί να γίνει είτε άμεσα, είτε με δηλώσεις που αφήνουν το θέμα «στον αέρα».

Η αλήθεια είναι πως η μαστογραφία αποτελεί την καλύτερη υπάρχουσα δυνατότητα να διαγνωστεί απεικονιστικά ο καρκίνος του μαστού. Έχει ορισμένες ατέλειες, όπως κάθε ιατρική εξέταση, εξακολουθεί, όμως, να είναι το πιο ενδεδειγμένο μέσο για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του πληθυσμού.

Η μαγνητική τομογραφία εκτός του ότι είναι μία κουραστική εξέταση για την γυναίκα, είναι και ιδιαίτερα δαπανηρή, ενώ δεν είναι άμοιρη λανθασμένων αποτελεσμάτων ( ιδίως με την μορφή της ανεύρεσης ψευδώς θετικών  ευρημάτων). Η μαγνητική τομογραφία έχει ορισμένες εξειδικευμένες ενδείξεις. Δεν είναι όλες οι περιπτώσεις διαγνωστικών προβλημάτων στο μαστό ενδεδειγμένο να επιλύονται με τη μαγνητική τομογραφία. Επίσης, η συγκεκριμένη εξέταση δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη μαστογραφία για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του πληθυσμού. Υπό εξέταση είναι αυτή τη χρονική περίοδο αν η μαγνητική τομογραφία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τις γυναίκες που πληρούν τα κριτήρια επιβαρημένου οικογενειακού ιστορικού ή είναι φορείς των μεταλλαγμένων γονιδίων που συνδέονται με τον καρκίνο του μαστού. 

Με το υπερηχογράφημα η σύγχυση είναι διαφορετικής μορφής. Πολλές γυναίκες πιστεύουν πως μπορεί να αντικαταστήσει τη μαστογραφία και τις απαλλάξει από τον (αβάσιμο) φόβο της ακτινοβολίας. Όμως, το υπερηχογράφημα είναι εξαιρετικά χρήσιμο ως εξέταση συμπληρωματική της μαστογραφίας. Και αυτό σημαίνει ότι χρησιμοποιείται με επιτυχία εκεί που δεν έχει ένδειξη η μαστογραφία (π.χ. για την επιβεβαίωση της ύπαρξης ενός ινοαδενώματος σε μαστούς νεαρών γυναικών) είτε όταν απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση κάποιου ευρήματος στη μαστογραφία (είναι η μάζα που απεικονίζεται κυστική ή συμπαγής). Το υπερηχογράφημα στις ημέρες μας δεν αποτελεί αξιόπιστη εναλλακτική λύση στη μαστογραφία για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του πληθυσμού.

«Η ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΣΤΟ ΣΤΗΘΟΣ ΣΗΜΑΝΕΙ ΟΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΥΠΟΧΡΕΩΤΚΑ ΝΑ ΑΦΑΙΡΕΘΕΙ Ο ΜΑΣΤΟΣ»

Εδώ και περισσότερο από ένα τέταρτο του αιώνα έχει αποδειχθεί ότι σε πολλά περιστατικά καρκίνου του μαστού (δηλαδή αυτά με μικρό μέγεθος όγκου) η μαστεκτομή μπορεί να μη γίνει και η ασθενής να έχει το ίδιο καλά αποτελέσματα αν υποστεί απλή αφαίρεση του όγκου, η οποία στις περισσότερες περιπτώσεις θα συνοδευτεί από επέμβαση στους μασχαλιαίους λεμφαδένες καθώς και από συμπληρωματική θεραπεία άλλης μορφής (ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία και ορμονοθεραπεία).

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται συνεχής μείωση του αριθμού των ασθενών που υποβάλλονται σε μαστεκτομή, αλλά αυτό δυστυχώς συμβαίνει με ρυθμό βραδύτερο απ’ ότι αναμένεται με βάση το ποσοστό γυναικών που χειρουργούνται με μικρού μεγέθους όγκους. Πολλοί επιστήμονες εκτιμούν ότι αυτό οφείλεται στις τάσεις αδράνειας (συντηρητισμού) πολλών χειρουργών και τονίζουν την ανάγκη καλύτερης 

και εντατικότερης ενημέρωσής τους. Είναι βέβαιο πως  ο βαθμός ελάττωσης του ποσοστού των μαστεκτομών αντανακλά το επίπεδο της προληπτικής ιατρικής σε μια περιοχή ( αφού με την έγκαιρη διάγνωση καθίσταται δυνατή η ανακάλυψη των καρκίνων όταν είναι ακόμα μικροί), αλλά και το επίπεδο της ιατρικής φροντίδας (αφού εκτός από την κατάρτιση των χειρουργών, έχει φανεί πως η έλλειψη ακτινοθεραπευτικών κέντρων ωθεί συχνά ορισμένους χειρουργούς να επιλέγουν την μαστεκτομή).

Σε κάθε περίπτωση η γυναίκα που πρόκειται να υποβληθεί σε αφαίρεση όγκου από το στήθος θα πρέπει να ενημερώνεται πλήρως από το χειρουργό της, τόσο για την έκταση της επέμβασης, όσο και για τις θεραπευτικές δυνατότητες που υπάρχουν στη διάθεσή της. 

Πηγή: http://www.cancer-society.gr/

Μια αντισυλληπτική μέθοδος θεωρείται αποτελεσματική όταν ο αριθμός των ανεπιθύμητων κυήσεων είναι μικρότερος από 2 στις 100 γυναίκες που χρησιμοποιούν την μέθοδο αυτή για διάστημα ενός έτους. Όταν το ποσοστό των ανεπιθύμητων κυήσεωνείναι από 2 μέχρι 10 %, η μέθοδος αυτή

θεωρείται μετρίως αποτελεσματική, ενώ σε ποσοστό πάνω από 10 % θεωρείται ελάχιστα αποτελεσματική. Βέβαια, η αποτελεσματικότητα μιας αντισυλληπτικής μεθόδου είναι συναρτώμενη και του τρόπου με τον οποίον αυτή χρησιμοποιείται: η αποτελεσματικότητα μιας μεθόδου μειώνεται όταν αυτή δεν χρησιμοποιείται σωστά. Η μέγιστη αποτελεσματικότητα μιας αντισυλληπτικής μεθόδου προκύπτει μέσα από την σωστή χρήση της σε σταθερή βάση.

Γενικά, οι μέθοδοι αντισύλληψης θα μπορούσαν να κατηγοριοποιηθούν σε ορμονικές και μη ορμονικές. Αυτές περιλαμβάνουν φυσικές μεθόδους, μεθόδους φραγμού, και την τοποθέτηση ενδομητρίου σπειράματος. Το παρόν άρθρο θα ασχοληθεί με τις μη ορμονικές μεθόδους αντισύλληψης.
1. Φυσικές μέθοδοι αντισύλληψης
• Μέθοδοι περιοδικής αποχής
Τα ζευγάρια προσπαθούν να αποφύγουν την σεξουαλική επαφή κατά τις λεγόμενες και γόνιμες μέρες, δηλαδή το διάστημα που λαμβάνει χώρα η ωοθυλακιορρηξία.
Για να υπολογίσουν το διάστημα αυτό χρησιμοποιούν τρεις μεθόδους:
Α. ημερολογιακή μέθοδος. Σύμφωνα με μέθοδο αυτή, η γυναίκα μετρά τις ημέρες κάθε κύκλου για ένα διάστημα 6 μηνών. Στη συνέχεια, αφαιρεί 18 ημέρες από τον βραχύτερο κύκλο της. Αυτή η μέρα σηματοδοτεί την έναρξη της γόνιμης φάσης της γυναίκας. Κατόπιν, αφαιρεί 11 ημέρες από τον μεγαλύτερο κύκλο της και αυτή η μέρα σηματοδοτεί το τέλος της γόνιμης φάσης της. Η ημερολογιακή μέθοδος καθορίζει κατά προσέγγιση τις γόνιμες μέρες μιας γυναίκας, αποφεύγοντας τις επαφές ή λαμβάνοντας ιδιαίτερες προφυλάξεις κατά τις ημέρες αυτές, προς αποφυγή γονιμοποίησης. Σε 100 γυναίκες που χρησιμοποιούν την μέθοδο αυτή για διάστημα ενός έτους θα έχουμε περίπου 9 εγκυμοσύνες.
Β. μέθοδος βασικής θερμοκρασίας. Η μέθοδος αυτή θα χρησιμοποιήσει την άνοδο της βασικής θερμοκρασίας που παρατηρείται κατά την ωοθυλακιορρηξία, μια άνοδος περίπου 0.5 βαθμών Κελσίου. Αποφεύγοντας τις επαφές για ένα διάστημα μέχρι και 3 ημερών μετά την θερμοκρασιακή αυτή αλλαγή, θα έχουμε μια αποτελεσματικότητα μεγαλύτερη από την ημερολογιακή μέθοδο (περίπου 3 εγκυμοσύνες στις 100 για διάστημα ενός έτους).
Γ. μέθοδος τραχηλικής βλέννης. Οι γόνιμες μέρες υπολογίζονται κατά προσέγγιση με την αύξηση των τραχηλικών εκκρίσεων που συνοδεύουν την ωοθυλακιορρηξία και την αποφυγή των επαφών κατά τις ημέρες αυτές, δίνοντας παρόμοια ποσοστά αποτελεσματικότητας στην ορθή εφαρμογή της (περίπου 3 εγκυμοσύνες σε 100 ζευγάρια που θα χρησιμοποιούν αυτή την μέθοδο σαν μοναδική αντισυλληπτική μέθοδο για διάστημα ενός έτους).
• Διακεκομμένη συνουσία
Αναφερόμαστε στην απόσυρση του αντρικού γεννητικού οργάνου από τον κόλπο πριν την εκσπερμάτιση, την παλαιότερη αντισυλληπτική μέθοδο. Το πέος πρέπει να αποσύρεται ολοκληρωτικά, καθώς έχει προκύψει εγκυμοσύνη από εκσπερμάτιση στα έξω γεννητικά όργανα. Τα ποσοστά αποτυχίας είναι υψηλά και μπορεί να φτάσουν μέχρι και 40 %.
• Μέθοδος θηλασμού.
Ο θηλασμός συνδέεται με φυσική αντισύλληψη, καθώς η προλακτίνη (αυξημένη κατά την γαλουχία) οδηγεί σε καταστολή της ωοθυλακιορρηξίας. Η σωστή χρήση της μεθόδου αυτής προϋποθέτει πως το βρέφος καλύπτει τουλάχιστον το 85% των ημερησίων αναγκών του από το μητρικό γάλα, πως το βρέφος είναι κάτω των 6 μηνών και πως δεν έχει ακόμα εμφανιστεί έμμηνος ρύση μετά τον τοκετό.
Μετά την παρέλευση του 6μηνου η αποτελεσματικότητα της μεθόδου είναι αμφίβολη. Κατά την διάρκεια της γαλουχίας, ορμονικά αντισυλληπτικά που περιέχουν οιστρογόνο καλό είναι να αποφεύγονται.
2. Μέθοδοι φραγμού
Αυτοί περιλαμβάνουν την χρήση σπερματοκτόνων ουσιών, κολπικού διαφράγματος και αντισυλληπτικού σπόγγου, καθώς και χρήση αντρικού ή και γυναικείου προφυλακτικού.
Τα διάφορα αυτά μέσα προϋποθέτουν την σχολαστική εφαρμογή τους ώστε να διασφαλίσουν την αποτελεσματικότητά τους και να παραμείνουν ασφαλή για την γυναίκα που τα επιλέξει. Οι σπερματοκτόνες ουσίες διατίθενται σε μορφή κρέμας, γέλης, αερολύματος, μεμβράνης ή και υποθέτου. Τα σπερματοκτόνα πρέπει να τοποθετούνται στον κόλπο15- 20 λεπτά πριν την σεξουαλική επαφή προκειμένου να είναι δραστικά, ενώ αν η σεξουαλική πράξη καθυστερήσει για περισσότερο από μια ώρα ή επαναληφθεί, θα πρέπει να τοποθετηθεί επιπλέον σκεύασμα. Τα σπερματοκτόνα είναι πολύ πιο αποτελεσματικά όταν συνδυάζονται με τη χρήση προφυλακτικού ή διαφράγματος, ενώ οι γυναίκες που τα χρησιμοποιούν μπορεί να εμφανίσουν προδιάθεση στην εμφάνιση βακτηριουρίας μετά την σεξουαλική επαφή.
Η χρήση προφυλακτικού είναι η πιο διαδεδομένη μορφή αντισύλληψης. Είναι μια μέθοδος ασφαλής, αποτελεσματική και πλήρως αναστρέψιμη, ενώ έχει το επιπλέον όφελος της προστασίας από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Ο κίνδυνος ρήξης του είναι 3% και σχετίζεται με την τριβή και την λανθασμένη τοποθέτησή του. Εάν ταυτόχρονα χρησιμοποιηθεί κάποιο λιπαντικό, θα πρέπει να έχει σαν βάση το ύδωρ, ενώ λιπαντικά όπως βαζελίνη, baby oil, βούτυρο και έλαια πρέπει να αποφεύγονται γιατί μπορεί να προκαλέσουν ρήξη του προφυλακτικό
3. Ενδομήτρια σπειράματα
Τα σπειράματα είναι συσκευές από εύκαμπτο πλαστικό ή από πλαστικό και μέταλλο, συνήθως χαλκό, μήκους 2- 4 εκ που τοποθετούνται στην κοιλότητα της μήτρας. Η αντισυλληπτική δράση τους είναι μακροχρόνια ( τα περιέχοντα χαλκό διαρκούν 5 έτη), υψηλής αποτελεσματικότητας και χωρίς ορμονικές παρενέργειες, ενώ μπορούν να χρησιμοποιηθούν και κατά την περίοδο της γαλουχίας. Σε σύγκριση με τις γυναίκες που δεν χρησιμοποιούν κάποια αντισυλληπτική μέθοδο, τα ενδομήτρια σπειράματα μειώνουν τον κίνδυνο έκτοπης κύησης κατά 80- 90%, ενώ σπειράματα που φέρουν την ουσία λεβονογεστρέλη μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην αντιμετώπιση μηνομητρορραγιών στις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Στις γυναίκες που χρησιμοποιούν ενδομήτριο σπείραμα ίσως υπάρχει μια σχετική αύξηση της εμφάνισης πυελικής φλεγμονής μετά από λοίμωξη με κάποιο σεξουαλικά μεταδιδόμενο νόσημα. Μεγάλη έρευνα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας πάντως έδειξε ότι συχνότητα πυελικής φλεγμονής αυξάνει μόνο κατά το πρώτο 20ήμερο από την τοποθέτηση του σπειράματος και μετά πέφτει στην συχνότητα του γενικού πληθυσμού, ενώ σε κάθε περίπτωση η προληπτική χορήγηση αντιβίωσης μειώνει τον κίνδυνο αυτό. Η πιο επικίνδυνη επιπλοκή του σπειράματος είναι νη διάτρηση της μήτρας, επιπλοκή που είναι πολύ σπάνια εφόσον το σπείραμα τοποθετηθεί σωστά.